20 jaar Kempens Landschap

06-10-2017

(LIEVEN)

Peter, als we één voorbeeldje  zouden nemen om te illustreren hoe Kempens Landschap een herbestemmingsdossier aanpakt en we kijken naar pakweg de Beddermolen in Westerlo : wat gebeurt daar dan zoal ?

(PETER)

Ah, dat is een heel goed gekozen voorbeeld. Het geeft bijvoorbeeld al heel goed aan hoe zo’n proces eigenlijk begint. In dit geval is het gemeentebestuur van Westerlo  bij Kempens Landschap komen aankloppen toen er zich een bijzondere opportuniteit voordeed, omdat de voormalige eigenaars – een familie uit Brussel -  de site van de Beddermolen van de hand wilde doen.

Voor een lokaal bestuur kost het teveel om zoiets alleen te verwerven, en dan het ook nog eens een nieuwe bestemming te  geven, en dan gaan we samen op zoek naar een oplossing. In dat geval hebben we daarvoor kunnen aankloppen bij een derde partner, nl. Vlaanderen via het landinrichtingsproject van de Merode.

Zo’n eigenaars laten we eerst altijd even kennismaken met onze organisatie en met onze eerdere realisaties en dat is voor velen toch wel een eye-opener. Als zij zien hoe Kempens Landschap er echt werk van maakt om die domeinen en die gebouwen op te knappen én die ook openstelt voor het publiek, dan krijgen we in de meeste gevallen al heel snel het vertrouwen en zien ze ons toch als een gepriviligieerde kandidaat-koper. Die mensen willen natuurlijk ook een mooie toekomst voor hun eigendom.

Als het om een groot project gaat – zoals dat hier – werken we vaak in fases. Dat doen we hier ook. De molen zelf is pas helemaal gerestaureerd. En nu gaan we aan de volgende fase beginnen. Over 2 jaar moet de site van de Beddermolen een bruisende plek zijn in de Kempen. Niet alleen de molen maalt dan weer, maar het molenhuis wordt een vakantiewoning, in de stal en de schuur kunnen allerlei activiteiten georganiseerd worden,  we gaan daar het Merodesecretariaat installeren, er is ruimte voor educatie, enzovoort. Wat ik zelf heel mooi vind is de samenwerking met andere organisaties en met vrijwilligers om daar vanalles te organiseren. Ook dat is typisch Kempens Landschap. In dit geval gaan die daar het verhaal van graan tot brood kunnen laten zien aan de bezoekers.

Tot slot past het ook in een groter geheel. Het is onze ambitie om het domein van de Beddermolen uit te bouwen tot een toeristische poort naar het Merodegebied , vanwaaruit bezoekers de streek verder kunnen verkennen. Dat is ook iets wat we op andere plaatsen zien terugkomen. Dezelfde functie heeft bijvoorbeeld De Grote Boerderij voor de Kolonies, Hof Ter Linden in Edegem voor de Antwerpse Zuidrand of de Kasteelhoeve d’Ursel in Grobbendonk voor de Vallei van de Kleine Nete. 

(LIEVEN)

Je haalt net Merksplas Kolonie aan. In het verleden is daar uitzonderlijk werk geleverd, nu is daar recent ook een bezoekerscentrum geopend, er is een brasserie, er komt een hotel, ... Welke toekomstkansen hebben jullie daar nog?

(PETER)

Jij kent het terrein daar, Lieven, je bent zelf uit die regio afkomstig. Voor Kempens Landschap en de gemeente Merksplas zijn de uitdagingen zijn daar gigantisch groot. Maar gelukkig liggen er evenveel kansen en die gaan we dus met twee handen aanpakken. We hebben daarvoor een masterplan gemaakt, waarvoor we een meerjarenfinanciering hebben bekomen bij de Vlaamse overheid, die we vanuit de Provincie Antwerpen met een aanzienlijke bedrag hebben aangevuld, in totaal investeert de Provincie Antwerpen daar 19 miljoen euro.

Ik raad iedereen aan om daar vanaf nu geregeld eens een kijkje te gaan nemen, want je ziet daar nu op het terrein in een razendsnel tempo één en ander veranderen. We hebben inderdaad een paar maanden geleden een brasserie en ook een bezoekerscentrum geopend, dat onder andere herinnert aan de geschiedenis van dat domein. Je mag niet vergeten dat de Kolonies in de 19de eeuw zijn opgericht als een sociaal experiment om de armoede in de steden tegen te gaan. Men geloofde toen nog heel erg in de maakbare samenleving en de maakbare mens : door die mensen hard te laten werken en ze een vaste structuur te geven zouden ze zich kunnen verbeteren en zich weer integreren in de samenleving. Daar ging men tenminste vanuit.

Vandaag hebben we daarvoor gelukkig een heel andere aanpak, maar ik vind het heel waardevol om ook vandaag nog aan te knopen bij die traditie en vanuit de Kolonies kansen te geven aan kwetsbare mensen. We zetten daarmee o.a. in op sociale economie door mensen met een verre afstand tot de arbeidsmarkt tewerk te stellen in de brasserie en later ook in het hotel en het groenonderhoud, enzovoort. We denken ook al na over sociale woonvormen. Kortom : nog plannen en dromen genoeg. En wat daarbij voor mij belangrijk is dat we bij alles wat we doen in de Kolonies die idealistische gedachte van de stichters vasthouden. Ik denk dat voor de komende 20 jaar rode draad moet zijn van de werking van Kempens Landschap in Merksplas én in Wortel. 

(LIEVEN)

Maar laat ons eerlijk zijn: we dromen samen toch nog van iets anders, iets uitzonderlijks: UNESCO-werelderfgoed! Dat is toch de kers op de taart, niet ? 

(PETER)

Ja, dat zou natuurlijk de ultieme realisatie zijn. In 1993 stonden de Kolonie ook al in een lijst van wereldmonumenten, namelijk die van het meest bedreigde erfgoed. Als we dan zien waar we 25 jaar later staan dan hebben we een gigantische weg afgelegd. Ik heb bij de indiening van ons project in Parijs gezegd dat UNESCO met deze erkenning een ongelofelijk signaal zou  uitzenden naar iedereen en vooral naar de politieke leiders in de hele wereld . Het zou namelijk de eerste keer zijn dat zo’n grootschalig maatschappelijk experiment om armoede aan te pakken door UNESCO wordt gehonoreerd. Ik denk dat dat op dit moment nog een ontbrekend element is in de lijst van werelderfgoed. En ik hoop dat ze die boodschap begrepen hebben. Ik heb het in ’t Engels gezegd, dus dat zou moeten lukken. 

(LIEVEN)

Een slotvraagje, Peter. Wat mogen we van jou in de toekomst nog verwachten voor Kempens landschap ? Welke uitdagingen liggen er nog ?  

(PETER)

Op dit moment is Kempens Landschap actief in 65 van de70 gemeenten in onze hele provincie. Het zou mooi zijn als onze organisatie met haar werking de hele provincie zouden kunnen bedienen.  Ik kijk dan ook naar de stad Antwerpen, waar we vandaag te gast zijn. Ik vermoed – ik zou zelfs durven zeggen : ik ben er zeker van – dat ze ook hier waardevolle monumenten en landschappen hebben, waarvoor Kempens Landschap een belangrijke rol kan spelen. 




Social Media: